Według praktyków TSR, prawdziwymi autorami tej metody, niezależnie od jej źródeł i korzeni, są sami klienci. To oni uczą nas, co działa w poszukiwaniu skutecznych rozwiązań, a co nie przynosi rezultatów. Główne zasady TSR opierają się na tzw. filozofii centralnej, która dotyczy nie tylko terapeutów, ale i samych klientów:

Jeśli coś działa – rób to częściej. Ta zasada zachęca do powtarzania działań, które przynoszą pozytywne efekty.

Jeśli coś nie działa, przestań to robić. Zacznij robić coś innego. Ważne jest, aby rozpoznać, co nie działa i zrezygnować z tego, szukając prostych rozwiązań, które mogą zmienić sytuację.

Jeśli coś nie jest zepsute – nie naprawiaj tego. TSR kładzie nacisk na minimalizm w działaniach pomocowych, koncentrując się na celach wyznaczanych przez klienta we współpracy z terapeutą. To klient decyduje, co jest mu potrzebne. Choć wiele osób uważa, że złożony problem wymaga skomplikowanego rozwiązania, TSR sugeruje, by nie komplikować sytuacji i zacząć od prostych kroków.

Jak wygląda terapia w nurcie TSR?

Terapia Skoncentrowana na Rozwiązaniach to przede wszystkim rozmowa o tym, co jest dla Ciebie ważne i co chciałabyś lub chciałbyś zmienić w swoim życiu.

Nie oznacza to, że trudności są pomijane. Wręcz przeciwnie – terapeuta słucha, rozumie i pomaga nazwać to, z czym przychodzisz. Jednak zamiast zatrzymywać się wyłącznie na pytaniu: „Dlaczego tak się dzieje?”, wspólnie szukamy odpowiedzi na pytania:

„Czego potrzebuję?”„Jak chciałabym/chciałbym, żeby wyglądało moje życie?”„Co już teraz działa choć trochę?”„Co mogę zrobić inaczej?”

W TSR ważne jest przekonanie, że nawet kiedy człowiek znajduje się w bardzo trudnym momencie, nie oznacza to, że całe jego życie jest trudne. Zazwyczaj istnieją sytuacje, relacje, zachowania lub sposoby radzenia sobie, które choć czasami działają.

To właśnie ich szukamy.

Nie musisz wiedzieć, jak rozwiązać swój problem

Jednym z częstych powodów, dla których ludzie zgłaszają się na terapię, jest poczucie: „Nie wiem już, co mam zrobić”.

I nie musisz tego wiedzieć przed rozpoczęciem terapii.

Nie przychodzisz do terapeuty po to, aby otrzymać gotową instrukcję, jak żyć. W TSR terapeuta nie jest osobą, która wie lepiej, czego potrzebujesz. Jest raczej towarzyszem w procesie zmiany – pomaga Ci zauważyć to, czego być może w tym momencie samodzielnie nie dostrzegasz.

To Ty jesteś ekspertem od swojego życia.

Terapeuta wnosi natomiast wiedzę, doświadczenie i pytania, które mogą pomóc Ci spojrzeć na swoją sytuację z innej perspektywy.

W TSR pytamy nie tylko o problem, ale również o wyjątki

Jeżeli coś jest dla Ciebie trudne, naturalne jest skupienie uwagi przede wszystkim na tym, co nie działa.

TSR pozwala zatrzymać się również przy momentach, kiedy problem jest mniejszy, mniej dokuczliwy albo nie pojawia się wcale.

Jeśli na przykład ktoś mówi:

„Ciągle się kłócimy z partnerem”,

możemy poszukać odpowiedzi na pytanie:

„A kiedy ostatnio udało Wam się porozmawiać bez kłótni? Co wtedy było inaczej?”

Jeśli ktoś mówi:

„Nie mam już siły i nic mi się nie chce”,

możemy zapytać:

„Skąd bierzesz siłę na te dni, w których jednak udaje Ci się zrobić coś dla siebie?”

Nie chodzi o bagatelizowanie problemu. Chodzi o odnalezienie tego, co może stać się punktem wyjścia do zmiany.

Małe zmiany mają znaczenie

W TSR nie zawsze potrzebujemy od razu wielkiej rewolucji.

Czasami pierwszym krokiem może być jedna rozmowa, jedna decyzja, jeden postawiony znak granicy, chwila odpoczynku, zrobienie czegoś inaczej niż dotychczas albo powrót do czegoś, co kiedyś pomagało.

Zmiana często zaczyna się od bardzo małego ruchu.

Dlatego podczas terapii możemy przyglądać się nawet niewielkim postępom:

Co było choć odrobinę lepiej?Co zrobiłaś/zrobiłeś inaczej?Co zauważyłaś/zauważyłeś u siebie?Co chciałabyś/chciałbyś powtórzyć?

To właśnie z takich małych elementów może powstawać większa zmiana.

A co z przeszłością?

TSR nie oznacza, że przeszłość jest nieważna.

To, czego doświadczyliśmy, nasze relacje, doświadczenia i sposób, w jaki nauczyliśmy się funkcjonować, może mieć znaczenie dla tego, jak przeżywamy teraźniejszość.

Jednocześnie w TSR nie zakładamy, że musimy dokładnie poznać wszystkie przyczyny problemu, aby móc zacząć coś zmieniać.

Możemy rozmawiać o przeszłości wtedy, kiedy jest to dla Ciebie ważne i potrzebne. Jednak istotne pozostaje również pytanie:

„Co możemy zrobić z tym, co jest dzisiaj?”

TSR nie mówi: „myśl pozytywnie”

To ważne rozróżnienie.

Terapia Skoncentrowana na Rozwiązaniach nie polega na przekonywaniu, że „będzie dobrze”, ani na szukaniu pozytywów na siłę.

Możesz być smutna/y, zła/y, zagubiona/y, zmęczona/y, rozczarowana/y czy pełna lęku.

Twoje emocje mają swoje miejsce.

Skupienie na rozwiązaniach oznacza raczej poszukiwanie odpowiedzi na pytanie:

„Jak pomimo tego, co teraz przeżywam, chciałabym/chciałbym dalej żyć?”

Na czym może koncentrować się terapia?

Tematy podejmowane podczas spotkań mogą być bardzo różne. TSR może być pomocne między innymi w sytuacjach związanych z:

• trudnościami w relacjach,

• kryzysami życiowymi,

• poczuciem zagubienia,

• trudnościami w podejmowaniu decyzji,

• niską pewnością siebie,

• problemami z granicami,

• przeciążeniem i poczuciem, że „wszystko jest na mojej głowie”,

• trudnościami rodzinnymi,

• zmianami życiowymi,

• trudnościami wychowawczymi,

• poczuciem braku sensu lub kierunku,

• trudnościami w funkcjonowaniu zawodowym,

• potrzebą lepszego poznania własnych potrzeb i zasobów.  

 

Nie musisz mieć gotowej diagnozy ani potrafić dokładnie nazwać swojego problemu, żeby zgłosić się na konsultację.

Czasami wystarczy zdanie:

„Nie wiem dokładnie, co się ze mną dzieje, ale wiem, że nie chcę już tak funkcjonować.”

I od tego również można zacząć.

Jakie pytania możesz usłyszeć podczas sesji?

W TSR pytania są jednym z podstawowych narzędzi pracy.

Możesz usłyszeć między innymi:

„Po czym poznasz, że terapia zaczyna Ci pomagać?”

„Gdyby jutro wydarzyło się coś, co sprawiłoby, że Twój problem stałby się mniejszy – co jako pierwsze zauważyłabyś/zauważyłbyś?”

„Co już teraz robisz, co pomaga Ci choć trochę?”

„Kiedy ostatnio było choć odrobinę lepiej?”

„Skąd wiesz, że dajesz sobie radę?”

„Co chciałabyś/chciałbyś zrobić jako pierwszy, najmniejszy krok?”

Nie ma jednej właściwej odpowiedzi.

Twoje odpowiedzi pomagają nam wspólnie odkrywać kierunek, który będzie Twoim kierunkiem, a nie gotowym scenariuszem narzuconym z zewnątrz.

Czy TSR jest terapią krótkoterminową?

TSR wywodzi się z podejścia krótkoterminowego, jednak liczba spotkań nie powinna być traktowana jako sztywna reguła.

Każdy człowiek przychodzi z inną historią, innymi potrzebami i innym celem.

Dla jednej osoby kilka spotkań może być wystarczające, aby uporządkować sytuację i rozpocząć zmianę. Inna osoba może potrzebować dłuższego procesu.

Ważne jest to, aby terapia miała konkretny kierunek i sens dla osoby, która z niej korzysta.

TSR – terapia, która zaczyna się od Ciebie

Być może najważniejszą rzeczą w TSR jest to, że nie musisz dopasowywać się do gotowego schematu.

Nie musisz mieć idealnie określonego celu.

Nie musisz wiedzieć, co powiedzieć na pierwszym spotkaniu.

Nie musisz również przychodzić z przekonaniem, że „terapia na pewno mi pomoże”.

Możesz przyjść z wątpliwościami, zmęczeniem, pytaniami albo po prostu z poczuciem, że chcesz coś zmienić, ale jeszcze nie wiesz co i jak.

Od tego możemy zacząć.

Bo terapia nie zawsze zaczyna się od odpowiedzi.

Czasami zaczyna się od dobrego pytania.